بســــــــــــــــــم الله الرحمن الرحیم

عیدقربان

 بار ديكَر عيد با شكوه قربان با تمام خاطرات تاريخي اش بازكَشت . به راستي جه فرقي بين

 أعياد مسلمانان و أعياد ديكَران وجود دارد ؟ جرا عيدهاي ديكَران در جشمان ما شكوهي ندارد ؟

 مهمترين سبب اين است كه أعياد ديكَران تنها مربوط به كَذشته است و هيج أثري در زمان ما

 ندراد , در حاليكه أعياد مسلمانان هر سال آثار بسيار بزركَي با خود مي آورد , كه مهمترين آن

 آثار اين است كه خداوند متعال هر ساله در هر كدام از أعياد مسلمانان تعداد فراواني را از آتش

 جهنم آزاد ميكَرداند . در عيد قربان هر سال مليونها نفر را از آتش جهنم آزاد مي كَرداند . در

 عيد فطر بيش از صد و بيست و بنج مليون نفر را از آتش جهنم آزاد ميكَرداند . در عيد غدير

 بيش از نيم مليارد از بشر كه مستحق آتش جهنم هستند به بركت اين بزركَترين عيد خدا از

 آتش جهنم آزاد ميكَرداند . و بسيار واضح است كه بزركَترين هديه اي كه ميتوان به يك شخص

 تقديم كرد اين است كه او از آتش جهنم آزاد شود , زيرا اكَر اين هديه به او داده نشود هيج

 هديه اي به او سودي نميرساند , و اكَر تنها اين هديه به او تقديم شود و هيج هديه ديكَري در

 كل زندكَيش نصيبش شود او را كافي است . عيد سعيد قربان بر تمام مسلمانان مبارك باد , با

 اين اميد كه از كساني بوده باشيم كه خداوند متعال در اين روز باشكوه از آتش جهنم آزاد

 كَردانيده . آمين

صحراي عرفات همايش شناخت و خودسازي امام حسين (ع)

حضرت سيدالشهدا، امام حسين (ع) نيز بعد از ظهر روز عرفه همراه با فرزندان و گروهي از اصحاب از خيمه هاي خود در صحراي عرفات بيرون آمدند، و روي به دامن «كوه رحمت» نهادند و در سمت چپ كوه روي به كعبه، همايشي تشكيل دادند، كه موضوع آن بمناسبت روز عرفه (روز شناخت)، شناخت و سازندگي بود. اين همايش، تنها جنبه علم و معرفت نداشت بلكه شناخت توأم با عمل و سازندگي و تزكيه و خودسازي بود و فهرست مطالب آن عبارت بودند از:

1ـ شناخت خدا و صفات الهي.

2ـ شناخت خود يا خودشناسي.

3ـ شناخت جهان.

4ـ شناخت آخرت.

5ـ شناخت پيامبران.

6ـ خودسازي با صفات الهي.

7ـ پرورش نفس با كمالات الهي.

8ـ توبه و بازگشت به خداي مهربان.

9ـ دور كردن صفات نكوهيده از خود با تسبيح پروردگار.

10ـ فراگيري راه تعليم و تربيت از خدا.

11ـ شناخت و درخواست بهترين مسئلت ها.

12ـ تبديل خود پرستي نفس به خدا پرستي.

13ـ تبديل خود برتر بيني نفس به تواضع و فروتني.

14ـ تبديل خودخواهي نفس به ايثار و غير خواهي.

15ـ تعليم مفاهيم و ادبيات قرآن.

1ـ ستايش حق تعالي:

ستايش سزاوار خداوندي است كه كس نتواند از فرمان قضايش سرپيچد و مانعي نيست كه وي را از اعطاي عطايا، باز دارد. و صنعت هيچ صنعتگري بپاي صنعت او نرسد. بخشنده بيدريغ است. اوست كه بدايع خلقت را بسرشت و صنايع گوناگون وجود را با حكمت خويش استوار ساخت.......

2ـ تجديد عهد و ميثاق با خدا:

پروردگارا بسوي تو روي آورم. و به ربوبيت تو گواهي دهم. و اعتراف كنم كه تو تربيت كننده و پرورنده مني. و بازگشتم بسوي توست. مرا با نعمت آغاز فرمودي قبل از اينكه چيز قابل ذكري باشم.......

3ـ خود شناسي:

 و قبل از هدايت مرا با صنع زيبايت مورد رأفت و نعمتهاي بيكرانت قرار دادي. آفرينشم را از قطره آبي روان پديد آوردي. و در تاريكيهاي سه گانه جنيني سكونتم دادي: ميان خون و گوشت و پوست. و مرا شاهد آفرينش خويش نگرداندي و هيچيك از امورم را بخودم وا نگذاشتي........

4ـ راز آفرينش انسان:

ولي مرا براي هدفي عالي يعني هدايت (و رسيدن به كمال) موجودي كامل و سالم بدنيا آوردي. و  در آن هنگام كه كودكي خردسال در گهواره بودم، از حوادث حفظ كردي. و مرا از شير شيرين و گوارا تغذيه نمودي. و دلهاي پرستاران را بجانب من معطوف داشتي. و با محبت مادران به من گرمي و فروغ بخشيدي........

5ـ تربيت انسان در دانشگاه الهي:

تا اينكه با گوهر سخن مرا ناطق و گويا ساختي. و نعمتهاي بيكرانت را بر من تمام كردي. و سال به سال بر رشد و تربيت من افزودي. تا اينكه فطرت و سرنوشتم، به كمال انساني رسيد. و از نظر توان اعتدال يافت. حجتت را بر من تمام كردي كه معرفت و شناختت را به من الهام فرمودي.......

6ـ نعمتهاي خداوند:

آري اين لطف تو بود كه از خاك پاك عنصر مرا بيافريدي. و راضي نشدي اي خدايم كه نعمتي را از من دريغ داري. بلكه مرا از انواع وسائل زندگي برخوردار ساختي. با اقدام عظيم و مرحمت بيكرانت بر من. و باحسان عميم خود نسبت به من، تا اينكه همه نعماتت را درباره من تكميل فرمودي......

7ـ شهادت به بيكراني نعمت هاي الهي:

الهي! من به حقيقت ايمانم، گواهي دهم. و نيز به تصميمات متيقن خود و به توحيد صريح و خالصم

و به باطن ناديدني نهادم. و پيوستهاي جريان نور ديده ام. و خطوط ترسيم شده بر صفحه پيشاني ام، و روزنه هاي تنفسي ام، و نرمه های تيغه بيني ام. و آوازگيرهاي پرده گوشم و آنچه در درون لبهاي من پنهان است......

8ـ ناتواني بشر از بجا آوردن شكر الهي:

گواهي مي دهم اي پروردگار كه اگر در طول قرون و اعصار زنده بمانم و بكوشم تا شكر يكي از نعمات تو بجا آورم، نتوانم مگر باز هم توفيق تو رفيقم شود، كه آن خود مزيد نعمت و مستوجب شكر ديگر، و ستايش جديد و ريشه دار باشد...........

9ـ ستايش خداي يگانه:

معهذا من با تمام جد و جهد و توش و توانم تا آنجا. كه وسعم مي رسد با ايمان و يقين قلبي گواهي مي دهم. و اظهار مي دارم:

حمد و ستايش خدايي را كه فرزندي ندارد تا ميراث برش باشد. و در فرمانروايي نه شريكي دارد تا با وي در آفرينش بر ضديت برخيزد و نه دستياري دارد تا در ساختن جهان به وي كمك دهد.....

10ـ خواسته هاي يك انسان متعالي:

خداوندا، چنان كن كه از تو بيم داشته باشم، آنچنان كه گويي تو را مي بينم و مرا با تقوايت رستگار كن! اما بخاطر گناهانم مرا به شقاوت دچار مساز! مقدر كن كه سرنوشت من به خير و صلاح من باشد. و در تقديراتت خير و بركت بمن عطا فرما!

11ـ سپاس به تربيت هاي الهي:

خداوندا! ستايش از آن تست كه مرا آفريدي. و مرا شنوا و بينا گرداندي! و ستايش سزاوار تست كه مرا بيافريدي و خلقتم را نيكو بياراستي. بخاطر لطفي كه به من داشتي والا......

12ـ نيازهاي تربيتي از خدا:

و مرا بر مشكلات روزگار، و كشمكش شبها و روزها ياري فرماي! و مرا از رنجهاي اين جهان و محنتهاي آن جهان نجات بده و از شر بديهايي كه ستمكاران در زمين مي كنند نگاه بدار.............

13ـ شكايت به پيشگاه خداوند:

خدايا! مرا به كه وا مي گذاري؟ آيا به خويشاوندي كه پيوند خويشاوندي را خواهد گسست؟ يا به بيگانه كه بر من بر آشفتد؟ يا به كسانيكه مرا به استضعاف و استثمار كشانند؟ در صورتيكه تو پروردگار من و مالك سرنوشت مني؟

14ـ اي مربي پيامبران و فرستنده كتب آسماني:

اي خداي من و اي خداي پدران من! ابراهيم، اسماعيل، اسحق و يعقوب، و اي پروردگار جبرئيل، مكائيل و اسرائيل. و اي تربيت كننده محمد، خاتم پيامبران و فرزندان برگزيده اش. اي فرو فرستنده تورات، انجيل زبور و فرقان......

15ـ تو پناهگاه مني:

تو پناهگاه مني، بهنگامي كه راهها با همه وسعت، بر من صعب و دشوار شوند و فراخناي زمين بر من تنگ گردد. و اگر رحمت تو نبود من اكنون جزء هلاك شدگان بودم. و تو مرا از خطاهايم باز مي داري. و اگر پرده پوشي تو نبود از رسوايان بودم.

1- فرهنگ دهخدا / ج 10 جديد / ص 15818

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 حضرت آدم (ع) در عرفات:

پاره ای از کلام مولا علی بن ابی طالب علیه السلام

حدیث:

کارهای نیک نعمتها را سرشار و فراوان می گرداند و بلا را دور کرده و از بین می برد.

شرح:

در این حدیث گرانقدر امام علی علیه السلام به دو نمونه از پاداشهای الهی در مقابل کار خیر اشاره نموده اند. اول فراوانی و کثرت نعمتها. دوم دوری بلا و حوادث ناپسند.

کارهای نیک بسیار است و بحمدلله هر انسانی قادر بر فهمیدن و درک کار خیر می باشد. چرا که خداوند به تمام انسانها عقل و قدرت درک و تشخیص خوبیها را از بدیها داده است.

انجام دادن عمل نیک حتی اگر کوچک و محدود باشد نتیجه های خوب فراوانی را به دنبال دارد.

بنا بر این نباید اعمال خیر را کوچک و فاقد از اهمیت بدانیم.

هنگامیکه اعمال نیک در جامعه فراوان شود مردم به یکدیگر رحم و عطوفت خواهند داشت و به هم نزدیکتر و صمیمی تر خواهند شد.

بعضی از بلا ها و حوادث ناپسند که در عصر ما رخ می دهد، بر اثر فقدان اعمال خیر می باشد و جایگزین نیکی بدی است.

بنا بر مثال معروف "گندم از گندم بروید جو زجو". اعمال خیر نتیجه های خوب و اعمال شر نتیجه های بدی را به دنبال دارد.

حديث:

هر آنكس كه اعمال نيك را دوست بدارد، از محرمات (اعمال ناشایست) اجتناب و دوری خواهد کرد.

شرح:

اعمال نیک و شر دو نقطۀ متضاد همیدیگر می باشند. و با یکدیگر سازگاری و انسجام ندارند.

بنا بر این انسانى که قلب او به سوی راههای خیر و اعمال نیک سیر می کند چگونه به اعمال ناشایست دست یابد.

حضرت در این حدیث فطرتهای مردم را بیدار نموده و این پند را به ما بازگو می کنند، تا ضمائر ما از خواب غفلت بیدار شود و حقیقت را دوباره ببینیم.

آقا امیر المؤمنین علیه السلام خود در حدیث دیگری فرموده اند: بهترین هدیه موعظه می باشد.

چه پندی پر ارزشتر از چنین سخنانی که ما را از خواب غفلت بیدار می کند و ضمائر ما را به سوی راه راست سوق می دهد.

این سخنرانی در شهر کوفه پیرامون خوارج ایراد شد.

بســـــــــــــــــــــم الله الرحمن الرحیم ۱-ضرورت شکر گذاری خدا را برابر نعمت هایش شکر گذارم،وبر انجام حقوق الهی از او یاری می طلبم،پروردگاری که سپاهش نیرومند،ومقام او بزرگ است،و گواهی می دهم که محمد صلی الله علیه و آله وسلم بنده و پیامبر اوست،انسانها را به اطاعت خدا دعوت فرموده،وبا دشمنان خدا در راه دین او پیکار و مغلوبشان کرد. هرگز همدستانی دشمنان که او را دروغگو خواندند،او را از دعوت حق باز نداشت،و تلاش آنان برای خاموش کردن نور رسالت به نتیجه ای نرسید. ۲-سفارش به پرهیزکاری و یاد مرگ پس به تقوا وترس از خدا،روی آورید،که رشتۀ آن استوار،و دستگیرۀ آن محکم،و قلۀ بلند آن پناهگاهی مطمئن می باشد.قبل از فرا رسیدن مرگ،خود را برای پیش آمدهای آن آماده سازید،پیش از آن که مرگ شما را در یابد آنچه لازمۀ ملاقات است فراهم آورید،زیرا مرگ پایان زندگی است و هدف نهایی،قیامت است.مرگ برای خردمندان پند و اندرز،و برای جاهلان وسیلۀ عبرت آموزی است.پیش از فرا رسیدن مرگ،از تنگی قبرها،وشدت غم واندوه،و ترس از قیامت،و درهم ریختن استخوانها،و کر شدن گوشها،و تاریکی لحد،و وحشت از آینده، و غم واندوه فراوان در تنگنای گور،و پوشانده شدن آن با سنگ و خاک،چه می دانید؟!پس ای بندگان! خدا را !خدا را ! خدا را! پروا کنید،که دنیا با قانونمندی خاصی می گذرد،شما با قیامت به رشته ای اتصال دارید،گویا نشانه های قیامت،آشکار می شود،و شما را در راه خود متوقف کرده،با زلزله هایش سر رسیده است،سنگینی بار آن را بر دوش شما نهاده،و رشتۀ پیوند مردم را با دنیا قطع کرده،همه را از آغوش گرم دنیا خارج ساخته است!. گویی دنیا یک روز بود و گذشت،یا ماهی بود و سپری شد. تازه های دنیا کهنه شده،و فربه هایش لاغر گردیده اند،سپس به سوی جایگاهی تنگ،در میان مشکلاتی بزرگ،و آتشی پر شراره می روند که صدای زبانه هایش وحشت زا،شعله هایش بلند،غرشش پر هیجان،پر نور و گدازنده،خاموشی شعله هایش غیر ممکن،شعله هایش در فوران،تهدیدهایش هراس انگیز،ژرفایش ناپیدا،پیرامونش تاریک و سیاه،دیگ هایش در جوشش،و اوضاعش سخت وحشتناک است. ترجمۀ خطبۀ ۱۹۰ از کتاب نهج البلاغه   ارزش یاد مرگ                                          بســـــــــــــــــــــــــــم الله الرحمن الرحیم مردم!شما را به یاد آوری مرگ،سفارش می کنم،ازمرگ کمتر غفلت کنید،چگونه مرگ را فراموش می کنید در حالی که او شما را فراموش نمی کند؟ وچگونه طمع می ورزید در حالی که به شما مهلت نمی دهد؟ مرگ گذشتگان برای عبرت شما کافی است،آنها را به گورشان حمل کردند،بی آنکه بر مرکبی سوار باشند،آنان را در قبر فرود آوردند بی آنکه خود فرود آیند.چنان از یاد رفتند گویا از آباد کنندگان دنیا نبودند و آخرت همواره خانۀ شان بود! آنچه را وطن خود می دانستند از آن رمیدند،و در آن جا که از آن می رمیدند،آرام گرفتند،واز چیزهایی که با آنها مشغول بودند جدا شدند،وآنجا را که سرانجامشان بود ضایع کردند،اکنون نه قدرت دارند از اعمال زشت خود دوری کنند،ونه می توانند عمل نیکی برنیکی های خود بیفزایند.به دنیایی انس گرفتند که مغرورشان کرد،چون به آن اطمینان داشتند سرانجام مغلوبشان کرد.  ازکتاب نهج البلاغه ص ۳۷۱

سجده بر تربت وتشيع

گروهى چنين مى پندارند كه سجده بر خاك و يا تربت شهيدان، به معناي پرستش بوده و نوعى شرك است.

بايد يادآور شد كه ميان دو جمله: «السجود للّه» و «السجود على الأرض» تفاوت روشنى وجود

 دارد. اشكال ياد شده، حاكى از آن است كه ميان اين دو تعبير، فرقي نمى گذارند.

به طور مسلّم، مفاد «السجود للّه» اين است كه «سجده براى خداست»، در حالى كه معناى «السجود على

 الأرض» آن است كه «سجده بر زمين صورت مى گيرد» و به تعبير ديگر ما با سجده بر زمين، به خدا سجده

 مى كنيم و اصولاً تمام مسلمانان جهان بر چيزى سجده مى كنند در حالى كه سجده آنان براى خدا است. تمام

 زائران خانه خدا بر سنگهاى مسجد الحرام سجده مى كنند در صورتى كه هدف از سجده آنان خدا است.

با اين بيان، روشن مى شود كه سجده كردن بر خاك و گياه و ... به معناي پرستش آنها نيست بلكه سجود و

 پرستش براى خدا به وسيله خضوع تا حدّ خاك است، همچنين روشن مى شود كه سجده «برتربت» غير از

 سجده «براى تربت» است. از طرفى ، قرآن كريم مى فرمايد: «ولله يسجد من فى السماوات والأرض»[1]

 هر كس در آسمان ها و زمين است، براى خدا سجده مى كند. و نيز پيامبر گرامى مى فرمايد: «جعلت لى

 الأرض مسجداً وطهوراً»[2] زمين، سجد گاه و مايه پاكيزگى براى من گرديده است.

بنابراين، «سجده براى خدا» با «سجده بر زمين و تربت» نه تنها كوچكترين منافاتى ندارد كه كاملاً سازگار

 است؛ زيرا سجده كردن بر خاك و گياه، رمز نهايت خضوع و فروتنى در برابر خداى يگانه است. در اينجا به

 منظور روشن تر شدن نظريه شيعه، سزاوار است به فرازى از سخنان پيشواى بزرگ خود _ امام صادق

 عليه السلام _ اشاره نماييم: هشام بن حكم مى گويد: از امام صادق عليه السلام درباره آنچه سجده بر آنها

صحيح است پرسيدم، حضرت فرمود: سجده تنها بايد بر زمين و آنچه مي روياند (جز خوردنيها و پوشيدنیها)

 انجام گيرد. گفتم: فدايت گردم، سبب آن چيست؟ فرمود: سجده، خضوع و اطاعت براى خداوند است و

شايسته نيست بر خوردنى ها و پوشيدنى ها صورت پذيرد؛ زيرا دنيا پرستان، بردگان خوراك و پوشاكند، در

حالى كه انسان به هنگام سجده، در حال پرستش خدا به سر مىبرد، پس سزاوار نيست پيشانى خود را بر آ

نچه كه معبود دنيا پرستان خيره سر است، قرار دهد. و سجده نمودن بر زمين، بالاتر و برتر است؛ زيرا با ف

روتنى و خضوع در برابر خداى بزرگ، تناسب بيشتر ي دارد[3].  اين سخن گويا، به روشنى گواه آن است

كه سجده نمودن بر خاك، تنها بدان جهت است كه چنين كارى با توضع و فروتنى در برابر خداوند يگانه،

سازگارتر است. در اينجا، پرسش ديگرى مطرح مى شود كه چرا شيعه مقيّد به سجده بر خاك و يا برخي

گياهان است و بر تمام اشياء سجده نمى كند؟ در پاسخ اين سؤال مى گوييم: همانگونه كه اصل يك عبادت

بايد از جانب شرع مقدّس اسلام برسد، شرايط اجزاء و كيفيت آنها نيز بايد به وسيله گفتار و رفتار بيانگر آن؛

يعنى پيامبر گرامى روشن گردد؛ زيرا رسول خدا، به حكم قرآن كريم، اسوه و نمونه همه انسان هاى وارسته

است. اينك به بيان فرازهايى از احاديث اسلامى كه بيانگر سيره و سنّت پيامبر است مى پردازيم كه همگي

حاكى از آن است كه پيامبر صلى الله عليه وآله هم بر خاك و هم بر روييدنى ها مانند حصير سجده مى نموده

است، درست به همان شيوه اى كه شيعه به آن معتقد است:

1-    گروهى از محدّثان اسلامى در كتب صحاح و مسانيد خود اين سخن پيامبر را بازگو كرده اند كه آن

حضرت، زمين را به عنوان سجده گاه خود، معرفى نموده است، آنجا كه مى فرمايد: «جعلت لى الأرض

مسجداً وطهوراً»[4]

زمين، براى من، سجده گاه و مايه پاكيزگى قرار داده شده است.از كلمه «جعل»كه در اينجا به معناى تشريع

و قانون گذارى است، به خوبى روشن مى شود كه اين مسأله، يك حكم الهى براى پيروان آيين اسلام است. و

بدين سان، مشروع بودن سجده بر خاك و سنگ و ديگر اجزاء تشكيل دهنده سطح زمين، به ثبوت مى رسد.

2- دسته اى از روايات، بر اين نكته دلالت دارند كه پيامبر گرامي ، مسلمانان را به پيشانى نهادن بر خاك به

هنگام سجده، فرمان مى داد، چنانكه امّ سلمه (همسر پيامبر) از آن حضرت روايت مى كند كه فرمود:   

«ترّب وجهك الله»[5]

رخسار خود را براى خدا بر خاك بگذار. و از واژه «تّرب» در سخن پيامبر، دو نكته روشن مى شود؛ يكى آن

كه بايد انسان به هنگام سجده، پيشانى خود را بر روى «تراب»؛ يعنى خاك بگذارد و ديگر آن كه اين رفتار،

به علّت امر به آن، فرمانى است لازم الاجرا، زيرا كلمه «ترّب» از ماده «تراب» به معناى خاك گرفته شده

و به صورت صيغه امر، بيان گرديده است.

3-  رفتار پيامبر گرامى در اين مورد، گواه روشن ديگر و روشنگر راه مسلمانان است. وائل بن حجر مى

گويد:

 «آنگاه كه پيامبر سجده مى نمود، پيشانى و بينى خود را بر زمين مى نهاد.»[6]انس بن مالك و ابن عباس و

برخى از همسران پيامبر مانند عايشه و ام سلمه و گروه بسيارى از محدّثان چنين روايت كرده اند:«كان

رسول الله (صلى الله عليه وآله) يصلّى على الخمره»[7]پيامبر، بر خمره كه نوعى حصير بود و از ليف

درخت خرما ساخته مى شد، سجده مى نمود. ابو سعيد _از صحابه رسول خدا_ مى گويد:

به محضر پيامبر وارد شدم در حالى كه بر حصيرى نماز مى گذارد.[8] اين سخن، گواه روشن ديگرى بر

نظريه شيعه است مبنى بر اين كه سجده بر آنچه از زمين مي رويد، در صورتى كه خوردنى و پوشيدنى نباشد،

جايز است.

4- گفتار و رفتار صحابه و تابعان پيامبر نيز گوياى سنّت آن حضرت است: جابر بن عبدالله انصارى         

مى گويد: با پيامبر گرامى نماز ظهر مى گزاردم، مشتي سنگريزه برگرفته، و در دست خود نگه مى داشتم تا

خنك شود و به هنگام سجده بر آنها پيشانى گذاردم و اين به خاطر شدت گرما بود. سپس راوى مى افزايد:

اگر سجده بر لباسي كه بر تن داشت جايز بود، از برداشتن سنگريزه ها و نگهدارى آنها، آسان تر بود. ابن

سعد (متوفاى 209) در كتاب خود «الطبقات الكبري» چنين مى نگارد: «كان مسروق إذا خرج يخرج بلبنه

يسجد عليها فى السّفينه».[9]مسروق بن اجدع، به هنگام مسافرت، خشتى را با خود بر مى داشت تا در

كشتى بر آن سجده نمايد. لازم به تذكر است كه مسروق بن أجدع، يكى از تابعين پيامبر و اصحاب ابن مسعود

بوده است و صاحب «الطبقات الكبري» وى را جزء طبقه او از اهل كوفه پس از پيامبر و از كسانى كه از

ابوبكر و عمر و عثمان (لعنه الله عليهم) و على (عليه السلام) و عبدالله بن مسعود، روايت نموده اند، به

شمار آورده است. اين سخن روشن، بى پايگى گفتار كسانى را كه همراه داشتن قطعه اى تربت را شرك و

بدعت مى پندارند، اثبات مى كند و معلوم مى گردد كه پيشتازان تاريخ اسلام نيز، بدين كار مبادرت مى

ورزيدند.[10] نافع مى گويد: «إنّ ابن عمر كان إذا سجد و عليه العمامه يرفعها حتّى يضع جبهته بالأرض».

[11]عبدالله بن عمر به هنگام سجده، دستار خود را بر مى داشت تا پيشانى خود را بر زمين بگذارد. رزين

مي گويد: على بن عبدالله بن عباس به من نوشت: لوحى از سنگ هاى كوه مروه را براى من بفرست تا بر

آن سجده نمايم.[12]

5-  از سوى ديگر، محدّثان اسلامى رواياتى را آورده اند حاكى از آن كه پيامبر گرامى كسانى را كه به

هنگام سجده، گوشه دستار خود را بين پيشانى خود و زمين قرار مى دادند، نهى نموده است. صالح سبايى مى

گويد: پيامبر گرامى ، شخصى را در حال سجده كنار خود مشاهده فرمود، در حالى كه بر پيشانى خود، دستار

بسته بود، پيامبر (صلى الله عليه وآله) عمامه را از پيشانى وى كنار زد.[13]

عياض بن عبدالله قرشى مى گويد: رسول خدا مردى را در حال سجده مشاهده فرمود كه بر گوشه عمامه خود

سجده مى نمود، به وى اشاره كرد كه دستار خود را بردار، و به پيشانى او اشاره فرمود. [14]

از اين روايات نيز به روشنى معلوم مى گردد كه لزوم سجده بر زمين، در زمان پيامبر گرامى ، امرى مسلّم

بوده است، تا جايى كه اگر يكى از مسلمانان، گوشه دستار خود را روى زمين قرار مى داد تا پيشانى خود بر

زمين نگذارد، مورد نهى رسول خدا قرار مى گرفت.

6-  پيشوايان معصوم شيعه كه از طرفى _بنابر حديث ثقلين_ قرين جدايى ناپذير قرآن و از سوى ديگر اهل

بيت پيامبرند، در سخنان خود به اين حقيقت، تصريح نموده اند: «السجود على الأرض فريضه و على الخمره

سنّه»[15]

سجده بر زمين، حكم الهى و سجده بر حصير، سنّت پيامبر است. و در جاي ديگر مى فرمايد: جايز نيست

سجده نمودن جز بر زمين و آنچه مى روياند مگر خوردنى ها و پوشيدنى ها.[16]

نتيجه

از مجموع دلايل ياد شده، به روشنى معلوم گرديد كه نه تنها روايات اهل بيت پيامبر، بلكه سنّت رسول خدا و

رفتار صحابه و تابعان آن حضرت، بر لزوم سجده كردن بر زمين و آنچه از آن مى رويد (مگر خوردنى ها و

پوشيدنى ها) گواهى مى دهد. علاوه بر آن، قدر مسلّم آنست كه سجده نمودن بر اشياى ياد شده جايز است در

حالى كه جايز بودن سجده بر ساير چيزها، مورد ترديد و اختلاف است، بنابراين، به مقتضاي احتياط _كه راه

نجات و رستگارى است_ سزاوار است در هنگام سجده كردن، به همين اشياي ياد شده اكتفا شود. در پايان

يادآور مى شويم كه اين بحث، يك مسأله فقهى است و اختلاف ميان فقهاى اسلامى در اين گونه مسائل فرعى

، فراوان به چشم مى خورد، ولى يك چنين اختلاف فقهى نبايد موجب نگرانى گردد؛ زيرا اين گونه اختلافات

فقهى ، در ميان چهار مذهب وفور ديده مى شود به عنوان مثال، مالكى ها مى گويند: گذاشتن بينى بر

سجدگاه، مستحب است درحالى كه حنابله آن را واجب مى دانند و ترك آن را از موجبات باطل شدن سجده مى

شمارند.[17]

پى نوشت ها:

[1] - رعد: 15.

[2] - صحيح بخاري، كتاب الصلوة، ص91.

[3] - بحار الانوار، ج85، ص147، به نقل از «علل الشرايع».

[4] - سنن بيهقي، ج1، ص212، (باب التيمم بالصعيد الطيّب)؛ صحيح بخاري، ج1، كتاب الصلاة، ص91، اقتضاء الصراط المستقيم (ابن تيميّه)، ص332.

[5] - كنز العمال، ج7، حلب، ص465، ح19809، كتاب الصلوة، السجود وما يتعلق به.

[6] - احكام القرآن، (جصّاص حنفى)، ج3، ص209، طبع بيروت، باب السجود على الوجه.

[7] - سنن بيهقي، ج2، ص421، كتاب الصلوة، باب الصلوة على الخمرة.

[8] - سنن بيهقي، ج2، ص421، كتاب الصلوة، باب الصلوة على الحصير.

[9] - الطبقات الكبري، ج6، ص79، ط بيروت، در احوالات مسروق ابن أجدع.

[10] - براى  آگاهى بيشتر به شواهد ديگر، به كتاب «سيرتنا»، نگارش علامه اميني، مراجعه شود.

[11] - سنن بيهقي، ج2، ص105، ط1 (حيدر آباد دكن)، كتاب الصلوة، باب الكشف عن السجدة فى السجود.

[12] - ازرقي، اخبار مكه، ج3، ص151.

[13] - سنن بيقي، ج2، ص105.

[14] - سنن بيقى،ج2، ص105.

[15] - وسائل الشيعه، ج3، ص593، كتاب الصلوة، ابواب ما يسجد عليه، حديث 7.

[16] - وسائل الشيعه، ج3، ص591، كتاب الصلوة، ابواب ما يسجد عليه، حديث 1.

[17] - الفقه على المذهب الأربعه، ج1، ص161، طبع مصر، كتاب الصلوة، مبحث السجود

شيعه و توسل

زندگى بشر بر اساس بهره‏گيرى از وسائل و اسباب طبيعى استوار است كه هريك آثار ويژه خود

را دارند. همه ما هنگام تشنگى آب مى‏نوشيم، و هنگام گرسنگى غذا مى‏خوريم. چه، رفع نياز

توسط وسائل طبيعى، به شرط آنكه براى آنها «استقلال در تاثير» قائل نشويم، عين توحيد است.

قرآن يادآور مى‏شود كه: ذوالقرنين در ساختن سد از مردم درخواست كمك كرد: ‹‹فاعينونى بقوة

اجعل بينكم و بينهم ردما›› (كهف/95): با قدرت خويش مرا يارى كنيد تا ميان شما و آنان

(ياجوج و ماجوج) سدى برپا سازم.

كسانى كه شرك را به معنى «تعلق و توسل به غير خدا» تفسير مى‏كنند، حرفشان تنها در

صورتى صحيح است كه ما براى ابزار و وسائط موجود، «اصالت و استقلال‏» قائل شويم،

وگرنه چنانچه آنها را وسايلى بدانيم كه، به مشيت و اذن الهى، ما را به نتيجه مى‏رسانند از

مسير توحيد خارج نشده‏ايم، و اصولا زندگى بشر از روز نخست‏بر اين اساس، يعنى استفاده از

وسائل ووسائط موجود، استوار بوده و پيشرفت علم و صنعت نيز در همين راستا صورت گرفته

و مى‏گيرد.

ظاهرا توسل به اسباب طبيعى مورد بحث نيست; سخن درباره اسباب غير طبيعى است كه بشر

جز از طريق وحى راهى به شناخت آنها ندارد. هرگاه در كتاب و سنت چيزى به عنوان وسيله

معرفى شده باشد، تمسك به آن همان حكمى را دارد كه در توسل به امور طبيعى جارى است.

بنابر اين، ما زمانى مى‏توانيم با انگيزه دينى به اسباب غير طبيعى تمسك جوييم، كه دو مطلب

ملحوظ نظر قرار گيرد:

1. از طريق كتاب و سنت، وسيله بودن آن چيز براى نيل به مقاصد دنيوى يا اخروى ثابت‏شود;
2. براى اسباب و وسائل، هيچ‏گونه اصالت و استقلالى قائل نشده و تاثير آنها را منوط به اذن و

مشيت الهى بدانيم.

قرآن كريم، ما را به بهره گرفتن از وسائل معنوى دعوت كرده مى‏فرمايد:‹‹يا ايها الذين آمنوا

اتقوا الله وابتغوا اليه الوسيلة و جاهدوا في سبيله لعلكم تفلحون›› (مائده/35):اى افراد با ايمان

خود را از خشم و سخط الهى واپاييد، وبراى تقرب به او وسيله‏اى جستجو كنيد، و در راه وى

جهاد كنيد، باشد كه رستگار شويد.

بايد توجه نمود كه وسيله به معناى تقرب نيست، بلكه چيزى است كه مايه تقرب به خدا مى‏گردد

و يكى از طرق آن، جهاد در راه خدا است كه در آيه ذكر شده است و در عين حال مى‏تواند،

چيزهاى ديگر نيز وسيله تقرب باشد. ⁽¹⁾

ثابت‏شد كه توسل به اسباب طبيعى وغير طبيعى(به شرط اينكه، رنگ استقلال در تاثير به

خودنگيرند) عين توحيد است. شكى نيست كه انجام واجبات و مستحبات، همچون نماز و روزه و

زكات و جهاد و غيره در راه خدا، همگى وسايل معنوى‏يى هستند كه انسان را به سر منزل

مقصود، كه همان تقرب به خداوند است مى‏رسانند. انسان در پرتو اين اعمال، قيقت‏بندگى را

مى‏يابد و در نتيجه به خدا نزديك مى‏شود. ولى بايد توجه نمود كه وسايل غير طبيعى، منحصر به

انجام امور عبادى نيست، بلكه در كتاب و سنت‏يك رشته وسايل معرفى شده كه توسل به آنها

استجابت دعا را به دنبال دارد كه ذيلا برخى از آنها را يادآور مى‏شويم:

1. توسل به اسما و صفات حسناى الهى كه در كتاب و سنت وارد شده است، چنانكه مى‏فرمايد:

‹‹و لله الاسماء الحسنى فادعوه بها›› (اعراف/180): اسماء حسنى مخصوص خداوند است،

پس خداوند را به وسيله آنها بخوانيد. در ادعيه اسلامى، توسل به اسما و صفات الهى فراوان

وارد شده است.

2. توسل به دعاى صالحان كه برترين نوع آن توسل به ساحت پيامبران و اولياى خاص خداوند

است تا براى انسان از درگاه الهى دعا كنند.

قرآن مجيد به كسانى كه بر خويشتن ستم كرده‏اند (گنهكاران) فرمان مى‏دهد سراغ پيامبر روند و

در آنجا هم خود طلب مغفرت كنند، و هم پيامبر براى آنان طلب آمرزش كند. و نويد مى‏بخشد كه:

در اين موقع خدا را توبه پذير ورحيم خواهند يافت، چنانكه مى‏فرمايد:‹‹و لو انهم اذظلموا انفسهم

جاؤوك فاستغفروا الله واستغفر لهم الرسول لوجدوا الله توابا رحيما›› (نساء/64) در آيه ديگر،

منافقان را نكوهش مى‏كند كه چرا هرگاه به آنان گفته شود سراغ پيامبر بروند تا در باره آنان از

خداوند طلب آمرزش كند، سرپيچى مى‏كنند؟! چنانكه مى‏فرمايد:‹‹و اذا قيل لهم تعالوا يستغفر لكم

رسول الله لووا رؤوسهم ورايتهم يصدون و هم مستكبرون›› (منافقون/5).

از برخى از آيات بر مى‏آيد كه در امتهاى پيشين نيز چنين سيره‏اى جريان داشته است. فى‏المثل،

به صريح قرآن، فرزندان يعقوب عليه السلام از پدر خواستند بابت گناهانشان از خدا براى آنان

طلب آمرزش كند و يعقوب نيز درخواست آنان را پذيرفت و وعده استغفار داد: ‹‹يا ابانا استغفر

لنا ذنوبنا انا كنا خاطئين× قال سوف استغفر لكم ربى انه هو الغفور الرحيم›› (يوسف/97-98).

ممكن است گفته شود: توسل به دعاى صالحان، در صورتى عين توحيد (ويا لااقل مؤثر) است

كه كسى كه به او توسل مى‏جوييم در قيد حيات باشد، ولى اكنون كه انبيا و اوليا از جهان رخت‏بر

بسته‏اند، چگونه توسل به آنان مى‏تواند مفيد و عين توحيد باشد؟

در پاسخ به اين سؤال يا ايراد، دو نكته را بايستى يادآور شويم:

الف - حتى اگر فرض كنيم شرط توسل به نبى يا ولى حيات داشتن آنهاست، در اين صورت

توسل به انبيا و اولياى الهى پس از مرگ آنان، تنها كارى غير مفيد خواهد بود، نه مايه شرك;

واين نكته‏اى است كه غالبا از آن غفلت‏شده، و تصور مى‏گردد كه حيات و موت، مرز توحيد و

شرك است! در حاليكه بر فرض قبول چنين شرطى (حيات انبيا و اوليا در هنگام توسل ديگران

به آنان)، زنده بودن شخص نبى و ولى، ملاك مفيد و غير مفيد بودن توسل خواهد بود، نه مرز

توحيدى بودن و شرك آميز بودن عمل!

ب - مؤثر و مفيد بودن توسل دو شرط بيشتر ندارد:

1. فردى كه به وى توسل مى‏جويند، داراى علم و شعور و قدرت باشد;

2. ميان توسل جويندگان و او ارتباط برقرار باشد; و در توسل به انبيا و اوليايى كه از جهان

درگذشته‏اند، هر دو شرط فوق (درك و شعور، و وجود ارتباط ميان ما و آنان) به دلايل روشن

عقلى و نقلى، تحقق دارد.

وجود حيات برزخى يكى از مسايل مسلم قرآنى و حديثى است كه دلايل آن را در اصل 105 و

106 يادآور شديم. در جايى كه، به تصريح قرآن، شهداى راه حق حيات و زندگى دارند، مسلما

پيامبران و اولياى خاص الهى - كه بسيارى از ايشان خود نيز شهيد شده‏اند: از حيات برتر

وبالاترى برخوردارند.

بر وجود ارتباط ميان ما و اولياى الهى دلايل بسيارى در دست است كه برخى را ذيلا يادآور

مى‏شويم:

1. همه مسلمانان در پايان نماز شخص پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله و سلم را خطاب

قرار داده و مى‏گويند: السلام عليك ايها النبى و رحمة الله و بركاته ; آيا آنان براستى كار

«لغوى‏» انجام مى‏دهند و پيامبر اين همه سلام را نمى‏شنود و پاسخى نمى‏دهد؟!

2. پيامبر گرامى در جنگ بدر دستور داد اجساد مشركانرا در چاهى ريختند. سپس خود با همه

آنان سخن گفت. يكى از ياران رسول خدا عرض كرد: آيا با مردگان سخن مى‏گوييد؟ پيامبر صلى

الله عليه و آله و سلم فرمود: شماها از آنان شنواتر نيستيد. ⁽²⁾

3. رسول گرامى صلى الله عليه و آله و سلم كرارا به قبرستان بقيع مى‏رفت و به ارواح خفتگان

در قبرستان چنين خطاب مى‏كرد: السلام على اهل الديار من المؤمنين و المؤمنات. و بر اساس

روايتى ديگر مى‏فرمود: السلام عليكم دار قوم مؤمنين‏». ⁽³⁾

4. بخارى در صحيح خود آورده است: روزى كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم

درگذشت، ابوبكر وارد خانه عايشه شد. سپس به سوى جنازه پيامبر رفته، جامه از صورت

پيامبر برگرفت و او را بوسيد و گريست و گفت:بابى انت‏يا نبى الله لا يجمع الله عليك مؤتتين،

اما الموتة التى كتبت عليك فقدمتها». ⁽⁴⁾

پدرم فداى تو باداى پيامبر خدا، خدا دو مرگ بر تو ننوشته است. مرگى كه بر تو نوشته شده

بود، تحقق يافت.

چنانچه رسول گرامى حيات برزخى نداشته و هيچگونه ارتباطى ميان ما و او وجود ندارد،

چگونه ابوبكر به او خطاب كرده و گفت: يا نبى الله.

5. امير مؤمنان على عليه السلام آنگاه كه پيامبر را غسل مى‏داد به او چنين گفت: بابى انت و

امى يا رسول الله لقد انقطع بموتك ما لم ينقطع بموت غيرك من النبوة والانباء و اخبار السماء...

بابى انت و امى اذكرنا عند ربك و اجعلنا من بالك‏» ⁽⁵⁾ پدر و مادرم فداى تو باداى رسول خدا، با

مرگ تو چيزى منقطع گرديد، كه با مرگ ديگران منقطع نگرديده بود; با مرگ تو رشته نبوت و

وحى گسسته شد... پدر و مادرم فداى تو باد، ما را نزد خدايت‏به ياد آور،ما را به خاطر داشته

باش.

در پايان يادآور مى‏شويم كه توسل به انبيا و اوليا صورتهاى مختلفى دارد كه مشروح آن در كتب

عقايد بيان شده است.

پى‏نوشتها:
1. راغب در مفردات (ذيل ماده وسل) مى‏گويد: الوسيلة التوصل الى الشي‏ء برغبة و حقيقة الوسيلة الى الله مراعاة سبيله بالعلم و العبادة و تحرى مكارم الشريعة.
2.صحيح بخارى، ج‏5، باب قتل ابى جهل، سيره ابن هشام:2/292 وغيره.
3. صحيح مسلم، ج‏2، باب ما يقال عند دخول القبر.
4. صحيح بخارى، ج‏2، كتاب الجنائز، ص‏17.
5. نهج البلاغه، بخش خطبه‏ها، شماره 235.
منشور عقايد اماميه صفحه 231

بسم الله الرحمن الرحیم

مهمترین وظایف شیعه در عصر غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف [ مکیال المکارم جلد2]

1- شناخت صفات و آداب و ویژگیهای امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف

2- رعایت ادب نسبت به یاد آن بزرگوار

3- محبت امام عصر [سعی در تحصیل محبت امام زمان داشته باشیم ]

4- انتظار فرج و ظهور آن حضرت [ قال رسول الله صلی الله علیه و

آله: افضل العبادة انتظار الفرج ]

5- محبوب نمودن ایشان در میان مردم

6- اظهار اشتیاق به دیدار آن بزرگوار

7- ذکر مناقب و فضائل آن حضرت

8- اندوهگین بودن مومن از فراق آن حضرت

9- قیام [ بلند شدن ] هنگام یادشدن نام یا القاب آن حضرت

10- دعا برای فرج آن حضرت

11- مداومت کردن بر خواندن دعا برای آن حضرت

12- گریه کردن و گریانیدن دیگران بر فراق آن حضرت

13- حضور یافتن در مجالس و مناقب آن حضرت

14- تشکیل مجالس ذکر مناقب و فضائل آن حضرت

15- سرودن وخواندن شعر در ذکر مناقب و فضائل آن حضرت

16- در خواست معرفت امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف از

خدای عزوجل

17- شناختن علامتهای ظهور آن حضرت [ با اعتقاد به اینکه امکان

بداء نیز در آن می باشد]

18- تسلیم بودن و عجله نکردن در امر فرج آن حضرت

19- صدقه دادن به نیابت از آن حضرت

20- صدقه دادن به قصد سلامتی آن حضرت

21- حج رفتن به نیابت ازامام زمان علیه السلام  و فرستادن نایب تا

از طرف امام حج بجا آورد.

22- طواف بیت الله الحرام به نیابت ازآن حضرت وفرستادن نایب تا

از طرف آن حضرت طواف نماید.

23- زیارت مشاهد رسول خدا و ائمه معصومین به نیابت از امام زمان

عجل الله تعالی فرجه الشریف

24- مستحب است برای زیارت قبور ائمه نایب اعزام کند تا به نیابت

از آن حضرت زیارت کند.

25- اهتمام ورزیدن به یاری آن حضرت[منظور یاری کردن دین خدا و

پیروی از دستورات پیامبر و ائمه اطهار]

26- تصمیم قلبی بر یاری کردن آن جناب در زمان حضور و ظهورش

27- تجدید بیعت با آن حضرت بعد از هر نماز واجب و هر روز و هر

جمعه [ مانند خواندن دعای عهد]

28- صله به وسیله مال به آن حضرت [ مومن بخشی از دارائی خود

را در راه امام زمان مصرف کند.]

29- خوشحال کردن مومنین [ این کار باعث خرسندی امام زمان عجل

الله تعالی فرجه الشریف میباشد]

30- طلب خیر برای آن حضرت

31- زیارت و سلام کردن بر او در هر زمان ومکان

33- دیدار با مومنین صالح و سلام کردن بر آنان به قصد نایل شدن

به فضیلت آن حضرت

34- دورود و صلوات فرستادن بر آن حضرت [ اللهم صل علی مولانا

و سیدنا صاحب الزمان]

35- هدیه کردن ثواب نماز به آن حضرت

36- بجا آوردن نماز مخصوص به عنوان هدیه به آن حضرت یا به

یکی از امامان علیهم السلام

37- هدیه کردن ثواب قرائت قرآن به آن حضرت

38- توسل و طلب شفاعت به وسیله آ ن حضرت

39- دادخواهی و توجه نمودن و عرضه کردن حاجت بر آن حضرت

40- دعوت کردن مردم به آن حضرت

41- رعایت حقوق آن حضرت و مواظبت بر ادای آنها

42- خشوع و نرمش دل هنگام یاد آن حضرت و شرکت در مجالس

دوستان آن حضرت [علمای وارسته]

43- تقیه کردن از اشرار و مخفی ساختن راز از بیگانکان [ اغیار ]

44- صبر کردن بر اذیت و تکذیب و سایر محنتها

45- در خواست صبر از خدای تعالی

46- سفارش یکدیکر به صبر در زمان غیبت امام زمان عجل الله

تعالی فرجه الشریف

47- پرهیز و دوری کردن از مجالس اهل ضلالت و مجالسی که یاد

امام زمان را به مسخره می گیرند.

48- ناشناس ماندن و پرهیز از شهرت

49- تهذیب نفس و پاکسازی درون از صفات پلید و زیور دادن آن به

وسیله اخلاق پسندیده

50- اتفاق و اجتماع بر نصرت آن حضرت عجل الله تعالی فرجه

الشریف

51- متفق شدن بر توبه واقعی و بازگرداندن حقوق به صاحبان آنها

52- خود را در محضر امام زمان ببیند و اعتقاد داشته باشد که امام

زمان بر اعمال او آگاه است.

53- دعا در درگاه الهی برای جلوگیری از فراموشی آن حضرت

54- خاشع بودن بدن در هنگام یاد آن حضرت

55- مقدم داشتن خواسته آن حضرت بر خواسته خود

56- احترام کردن نزدیکان و منسوبین به آن حضرت مانند سادات

علوی و علمای دینی

57- بزرگداشت اماکنی که بر قدوم آن حضرت زینت یافته اند مانند

مسجد کوفه، سهله ومسجد جمکران.

58- وقت ظهور را تعیین نکردن و تکذیب کسانی که وقت ظهور را

تعیین می کنند.

59- تکذیب کردن مدعیان نیابت خاصه در زمان غیبت کبری آن

حضرت

60- در خواست کردن از خدای عز وجل دیدار آن حضرت را در حال

عافیت و ایمان

61- پیروی کردن از آن جناب و الگو قرار دادن او در اخلاق و اعمال

62- حفظ زبان از غیر یاد خدای تبارک و تعالی

63- عالم باید علمش را آشکار سازد.

64- سعی در خدمت کردن به آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

از راه صحیحی که ممکن است.

65-بجا آوردن نماز آن حضرت [رجوع شود به مفاتیح الجنان ]

66- گریه کردن در مصیبت مولایمان امام حسین علیه السلام و زیارت

قبر ایشان

67- بسیار لعنت کردن بنی امیه و لعن کردن غاصبین خلافت،خصوصا

قاتلین حضرت زهرا علیها السلام

68- اهتمام در ادای حقوق برادران دینی

شيعه و تبرك جستن به آثار اولياى خدا

 تبرك جستن به آثار اولياى خدا، مسأله اى نيست كه هم اكنون در ميان گروهى از مسلمانان پديد

آمده باشد، بلكه ريشه هاى اين رفتار را در ژرفاى تاريخ زندگاني رسول خدا و صحابه آن

حضرت مى توان يافت. نه تنها پيامبر گرامى و ياران وى ، بلكه پيامبران پيشين نيز، بدين امر

مبادرت مى ورزيدند. و اينك دلايل مشروع بودن تبرّك به آثار اوليا از ديدگاه كتاب و سنّت را از

نظر شما مى گذرانيم: 1- در قرآن كريم مي خوانيم: هنگامى كه يوسف صديق، خود را به

برادران خويش معرفى كرد و آنان را مورد بخشودگى قرار داد، فرمود: «إذهبوا بقميصى هذا

فألقوه على وجه أبى يأت بصيراً» [1] اين پيراهن مرا با خود ببرند و بر صورت پدرم (يعقوب)

افكنيد تا ديدگانش بينا گردد. سپس مى فرمايد: «فلما أن جاء البشير ألقاه على وجهه فارتدّ

بصيراً» [2] آنگاه كه مژده دهنده، آن پيراهن را بر رخسار او افكند، بينايى وى بازگشت. اين

سخن گوياى قرآن، گواه روشنى بر تبرك جستن پيامبر خدا (يعقوب) به پيراهن پيامبرى ديگر

(حضرت يوسف) مى باشد، بلكه بيانگر آن است كه پيراهن ياد شده، موجب بازگشت بينايى

حضرت يعقوب گرديد. آيا مى توان گفت رفتار اين دو پيامبر گرامى ، از چارچوب توحيد و

پرستش خدا خارج بوده است؟! 2- شكى نيست كه پيامبر گرامى اسلام، به هنگام طواف خانه

خدا، حجر الاسود را استلام مى نمود و يا مى بوسيد. بخارى در صحيح خود مى گويد: مردى از

عبدالله بن عمر درباره استلام حجر سؤال كرد و او در پاسخ گفت: «رأيت رسول الله (صلى الله

عليه وآله) يستلمه و يقبّله». [3] پيامبر را مشاهده كردم كه حجرالاسود را استلام مى نمود و مى

بوسيد. در صورتى كه اگر لمس كردن و يا بوسيدن سنگى ، شرك به خدا بود، هرگز پيامبر (كه

مناداى توحيد است) به چنين كارى مبادرت نمى ورزيدند. 3- در كتب صحاح و مسانيد و در ميان

كتاب هاى تاريخ و سنن، روايات انبوهى در مورد تبرك جستن صحابه پيامبر به آثار آن حضرت؛

مانند: لباس، آب وضو، ظرف آب و ... به چشم مى خورد كه با مراجعه به آنها، كوچكترين

ترديدي در مشروعيّت و پسنديده بودن آن باقى نمى ماند. گرچه شمارش همه روايات در اين

زمينه، در اين نوشتار نمى گنجد، ولي به عنوان مثال، برخى از آنها را در اينجا يادآور مى

شويم: الف: بخارى در صحيح خود، در ضمن روايتى طولانى كه شرح برخى از ويژگى هاى

پيامبر و ياران او را در بردارد، چنين مى گويد: «واذا توضّأ كادوا يقتتلون على وضوئه». [4]

هرگاه پيامبر وضو مى گرفت، نزديك بود مسلمانان، (بر سر بدست آوردن آب وضوى آن

حضرت) با هم بجنگند. ب: ابن حجر مى گويد: «ان النّبيّ صلى الله عيه وآله وسلم كان يؤتى

بالصّبيان فيبرك عليهم». [5] كودكان را نزد پيامبر مى آوردند و آن حضرت به منظور تبرك

آنان، دعا مى كرد. ج: محمد طاهرمكّى مى گويد: «از ام ثابت روايت شده كه گفت: رسول خدا

بر من وارد شد و از دهانه مشكى كه آويزان بود، ايستاده آب نوشيد و من برخاستم و دهانه مشك

را بريدم». سپس مى افزايد: «اين حديث را ترمذى روايت كرده و مى گويد: حديث صحيح و

حسن است و شارح اين حديث دركتاب الرياض الصالحين مى گويد: ام ثابت، دهانه مشك را بريد

تا جاى دهان پيامبر را نگهدارى كند و به آن تبرك جويد و همچنين صحابه مى كوشيدند تا از

جايى كه رسول خدا از آن آب نوشيده بود، آب بنوشند». [6] «خدمت گذاران مدينه به هنگام نماز

صبح با ظرف آب نزد پيامبر مي رفتند، پيامبر گرامى دست مبارك خود را در هر يك از آن

ظروف آب فرو مى برد، چه بسا در بامداد سردى خدمت وى مى رسيدند، باز هم پيامبر دست

خود را در آنها فرو مى برد». [7] بدين سان، دلايل جواز تبرّك به آثار اولياى خدا روشن گشت

و معلوم گرديد كسانى كه شيعه كه را به خاطر اين رفتار، به شرك و دوگانه پرستي ، متهم مى

كنند، معناى توحيد و شرك را درست تحليل نكرده اند. زيرا شرك و پرستش غير خدا، بدان معنا

است كه در كنار پرستش خدا، موجود ديگرى را نيز خدا بدانيم و يا كارهاى خدايى را به وى

نسبت دهيم، بطورى كه او را در اصل هستى و يا اثر بخشى ، مستقل و بى نياز از خدا قلمداد

نماييم. در حالى كه شيعه، آثار اولياى خدا را مانند خود آنان، مخلوق و آفريده خدا مى داند كه هم

دراصل وجود و پيدايش خود و هم در منشأ آثار بودن، نيازمند به خداوند يگانه اند. شيعه تنها به

پاس احترام پيشوايان خود و پيشتازان دين خدا و به منظور ابراز محبت بى شائبه خود نسبت به

آنان، بدان آثار تبرك مى جويند. اگر شيعيان به هنگام زيارت حرم پيامبر و اهل بيت آن حضرت،

ضريح را مي بوسند، و يا در و ديوار را لمس مى كنند، تنها بدان جهت است كه به پيامبر گرامي

و عترت او عشق مى ورزند و اين مسأله عاطفى انسانى است كه در وجود يك انسان شيفته،

تجلّى مى كند. اديبى شيرين سخن مى گويد: بر ديار سلمى مى گذرم، اين ديوار و آن ديوار را

مى بوسم. دوستى آن ديار، قلب مرا شاد نمى سازد، بلكه محبت ساكن آن است كه مرا به وجد و

سرور مى آورد. 

         ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                                                                                                                                                                            [1] - يوسف: 93. [2] - يوسف: 96. [3] - صحيح بخارى ، جزء2، كتاب الحج، باب تقبيل الحجر، صفحه 152-151، ط مصر.  [4] - صحيح بخارى ، ج3، باب ما يجوز من الشروط فى الاسلام، باب الشروط فى الجهاد والمصالحه، ص195. [5] - الاصابه،  ج1، خطبه كتاب، ص7، ط مصر. [6] - ترك الصحابه، (محمد طاهر مكّى )، فصل اول، ص29، ترجمه انصارى . [7] - صحيح مسلم، جزء7، كتاب الفضائل، باب قرب النبى ص من الناس وتبرّكهم به، ص79

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

خدمتى كه امام حسين علیه السلام به اسلام كرد

بر هر مسلمان است بوسيله حسين علیه السلام  به اسلام خدمت كند، چون اين بهترين وسيله براى نشر و تبليغ اسلام است، و اين هدف در صورتى عملى مى‏شود كه بدانيم چگونه از اين نيروى بزرگ استفاده كنيم، زيرا آن قدرت روحى را كه امام علیه السلام زنده كرد قوى‏تر از هر نيروئى بود كه عالم بشريت از زمان آدم تا كنون شناخته بود.

يكى از تجار آفريقا براى من نقل كرد:

خطيبى در يكى از روزهاى محرم در يكى از قريه‏هاى آفريقا عبور مى‏كرد ديد گروهى عزا گرفته بودند اما معلوم شد كه آنها بت پرست مى‏باشند ولى به عنوان تقليد معتقد بودند كه به عنوان عزاى امام حسين مجلسى بگيرند.

خطيب بالاى منبر رفته با اين كلمات آنها را مورد خطاب قرار داد: (حسين علیه السلام  به اين قريه آمده لكن جد حسين و برنامه‏اش راه نيافته، آماده شويد حسين را واسطه قرار دهيم تا جدش با برنامه دينى بيايد).

سپس پيرامون توحيد و نبوت و معاد و ساير اصول و فروع دين شرحى داد، به بركت حسين علیه السلام مردم قريه از پستى و كفر خلاص شده و به آستان مقدّس و جاويدان اسلام چهره سائيدند.

لذا مى‏بينيم افراد غير مسلمان هم مراسم عزا برگزار مى‏كنند و بهترين شاهد آن سوگواريهائى است كه در هند و پاكستان و آفريقا مرسوم است.

يكى از دانشمندان كراچى براى من نقل كرد كه كشيشى به او گفته بود:

(اگر ما فقط حسين شما را داشتيم مى‏توانستيم عالم را زير پرچم او در آوريم، به اين نحو كه در هر جا پرچمى بنام حسين مى‏افراشتيم و مردم را اطراف آن جمع نموده و برنامه ‏هاى دينى خود را منتشر مى‏كرديم اما شما مسلمانها نمى‏دانيد چگونه از حسين علیه السلام  در راه پيشبرد هدفهاى اجتماعى و مذهبى استفاده كنيد).

   ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

*******************

بســــــــــــــــــم الله الرحمن الرحیم

عیدقربان

 بار ديكَر عيد با شكوه قربان با تمام خاطرات تاريخي اش بازكَشت . به راستي جه فرقي بين

أعياد مسلمانان و أعياد ديكَران وجود دارد ؟ جرا عيدهاي ديكَران در جشمان ما شكوهي ندارد ؟

مهمترين سبب اين است كه أعياد ديكَران تنها مربوط به كَذشته است و هيج أثري در زمان ما

ندراد , در حاليكه أعياد مسلمانان هر سال آثار بسيار بزركَي با خود مي آورد , كه مهمترين آن

آثار اين است كه خداوند متعال هر ساله در هر كدام از أعياد مسلمانان تعداد فراواني را از آتش

جهنم آزاد ميكَرداند . در عيد قربان هر سال مليونها نفر را از آتش جهنم آزاد مي كَرداند . در

عيد فطر بيش از صد و بيست و بنج مليون نفر را از آتش جهنم آزاد ميكَرداند . در عيد غدير

بيش از نيم مليارد از بشر كه مستحق آتش جهنم هستند به بركت اين بزركَترين عيد خدا از آتش

جهنم آزاد ميكَرداند . و بسيار واضح است كه بزركَترين هديه اي كه ميتوان به يك شخص تقديم

كرد اين است كه او از آتش جهنم آزاد شود , زيرا اكَر اين هديه به او داده نشود هيج هديه اي

به او سودي نميرساند , و اكَر تنها اين هديه به او تقديم شود و هيج هديه ديكَري در كل زندكَيش

نصيبش شود او را كافي است . عيد سعيد قربان بر تمام مسلمانان مبارك باد , با اين اميد كه از

كساني بوده باشيم كه خداوند متعال در اين روز باشكوه از آتش جهنم آزاد كَردانيده . آمين